آفت دهان: علائم، علل، پیشگیری و درمان آفت دهان


 

آفت دهان زخم های سطحی و کم عمقی هستند که در داخل دهان به وجود می آیند و اغلب غذا خوردن و حرف زدن را مشکل می کنند. به طور کلی دو نوع آفت دهان وجود دارد:

1.آفت دهان ساده: این نوع از آفت دهان ممکن است سه تا چهار بار در سال بروز کند و اغلب بعد از یک هفته بهبود می یابد. این نوع آفت دهان به طور کلی و معمولا در افراد 10 تا 20 ساله رخ می دهد.

2.آفت دهان مجتمع: این نوع آفت دهان کمتر شایع بوده و معمولا در افرادی که سابقه ی ابتلا به این نوع آفت را دارند بروز می کند.

علت آفت دهان چیست؟

علت دقیق آفت دهان هنوز ناشناخته است. به نظر می رسد که استرس و یا یک آسیب دیدگی در بافت دهان می تواند علت بروز آفت دهان ساده باشد. مواد غذایی خاص شامل مرکبات، میوه های ترش و اسیدی و سبزیجات (لیمو، پرتقال، آناناس، سیب، انجیر، گوجه فرنگی و توت فرنگی از جمله این مواد خوراکی هستند) می توانند آغازگر آفت دهان باشند و یا آن را بدتر کنند. گاهی مواقع وجود یک سطح ناصاف و تیز در یکی از دندان ها و یا لوازم دندانپزشکی مانند دندان مصنوعی بی تناسب و بدقواره ممکن است موجب بروز آفت دهان شوند.

در برخی از موارد، آفت های دهان مجتمع به علت یک بیماری زمینه ای مانند مشکلات در تغذیه نظیر کمبود ویتامین B12، روی، اسید فولیک و یا فقر آهن و یا بیماری های دستگاه گوارش مانند سلیاک و بیماری کرون رخ می دهند.

آیا تبخال روی لب، همان آفت دهان است؟

خیر. اگرچه اغلب تبخال و آفت دهان با همدیگر اشتباه گرفته می شوند اما در واقع این دو با هم متفاوتند. تبخال که اغلب به نام هرپس سیمپلکس نوع 1 (herpes simplex) شناخته می شود مجموعه ای از تاول های پر از مایع و دردناک است. بر خلاف آفت دهان، تبخال به علت یک ویروس خاص به وجود می آید و به شدت مسری می باشد. اغلب به طور کلی تبخال بیرون از دهان و معمولا زیر بینی، اطراف دهان و زیر چانه به وجود می آید، در حالی که آفت دهان در داخل دهان بروز می کند.

علائم آفت دهان چه چیزهایی هستند؟

در صورت مشاهده علائم زیر، ممکن است شما به آفت دهان دچار شده باشید:

  • به وجود آمدن یک یا چند زخم در داخل دهان و بر روی زبان، بر روی نرم کام (بخش عقبی سقف دهان) و یا بر روی گونه ها (از داخل دهان)
  • گزگز کردن و سوزش قبل از بروز زخم آفت دهان
  • به وجود آمدن یک زخم گرد سفید یا خاکستری رنگ با لبه و یا مرز قرمز رنگ

در مورد آفت دهان شدید ممکن است شما موارد زیر را نیز تجربه کنید:

  • تب
  • احساس سستی و تنبلی به لحاظ فیزیکی
  • ورم کردن غدد لنفاوی

درمان آفت دهان چگونه است؟

درد آفت دهان معمولا بعد از چند روز فروکش می کند و زخم آفت دهان نیز معمولا بدون نیاز به درمان خاصی بعد از یک تا دو هفته بهبود می یابد.

اگر زخم آفت دهان شما بزرگ، دردناک و یا مزمن است و بعد از گذشت مدتی اثری از بهبود را مشاهده نکردید به دندانپزشک مراجعه کنید. ممکن است دندانپزشک برای تسکین درد و سوزش آفت دهان شما یک دهانشویه ضد میکروبی یا پمادها و محلول های ویژه ای را تجویز کند.

آیا می توان از آفت دهان پیشگیری کرد؟

اگرچه هیچ درمان خاصی برای آفت دهان وجود ندارد و اغلب دوباره عود می کند اما ممکن است با رعایت نکات زیر بتوان از تعداد دفعات بروز آفت دهان کاست:

  • از غذاهایی که موجب تحریک دهان می شوند اجتناب کنید. از این مواد خوراکی می توان به مرکبات، سبزیجات اسیدی و غذاهای تند و ادویه دار اشاره کرد.
  • اگر آدامس دهان شما را تحریک می کند از جویدن آن خودداری کنید.
  • بعد از هر وعده ی غذایی با یک مسواک نرم مسواک زده و هر روز نخ دندان بکشید. این کار باعث می شود که دهان شما از وجود مواد غذایی پاکسازی شده و احتمال بروز آفت دهان کمتر شود.

در موارد زیر به دندانپزشک مراجعه کنید:

  • آفت دهان هایی که به صورت غیر طبیعی بزرگ هستند.
  • آفت دهان هایی که در حال گسترش هستند.
  • آفت دهان هایی که بعد 3 هفته یا بیشتر مداوا نشده اند.
  • با وجود اینکه از خوردن غذاهای محرک دوری می کنید و از داروی های مسکن بدون نسخه استفاده می کنید اما هنوز درد آفت دهان شما غیر قابل تحمل است.
  • مشکل در نوشیدن مایعات
  • تب بالا همراه با بروز یک یا چند آفت دهان

 

منبع: WebMD