هماچوری چیست؟ علت، تشخیص و درمان خون در ادرار


شفاجویی عزیز سلام

با تشکر از این که همراه ما هستید و از مطالب تندرستی استفاده می کنید، مطلبی که امروز برایتان انتخاب کرده ایم مربوط به هماچوری است.امیدواریم که مفید واقع شود.

خون در ادرار یا هماچوری چیست؟

خون در ادرار (یا به اصطلاح پزشکی هماچوری) معمولا علامت عارضه خطرناکی نیست اما از آنجا که وجود خون در ادرار ممکن است در برخی موارد به دلیل یک شرایط پزشکی جدی بروز کند به همین علت بعد از مشاهده خون در ادرار، شخص باید حتما به پزشک مراجعه کند. به یاد داشته باشید که تمام موارد هماچوری باید توسط پزشک بررسی شود و خطرناک بودن و یا نبودن آن تنها باید توسط پزشک تائید و یا رد شود.

هیچ درمان خاصی برای خون در ادرار وجود ندارد، در واقع خون در ادرار علامت یک بیماری زمینه ای دیگر است و به خودی خود یک بیماری محسوب نمی شود. در عوض درمان علت زمینه ای می تواند باعث بهبود این عارضه شود. البته در بسیاری موارد انجام هیچ اقدام درمانی ای الزامی نیست.

خون موجود در ادرار ممکن است از کجا منشا بگیرد؟

منشا خون در ادرار ممکن است کلیه ها (که ادرار در آن تولید می شود) و یا سایر بخش های سیستم ادراری باشد. این بخش ها ممکن است یکی از موارد زیر باشند:

  • میزنای (لوله ای که از کلیه به مثانه میرود)
  • مثانه (ادرار در آن ذخیره می شود.)
  • میزراه (لوله ای که ادرار را از مثانه به خارج از بدن منتقل می کند.)

علائمی که ممکن است همراه با هماچوری بروز کنند چه چیزهایی هستند؟

در برخی موارد به صورت آشکار خون در ادرار وجود دارد. در این حالت ممکن است ادرار به جای زرد کم رنگ (حالت طبیعی) به رگ صورتی، قرمز، قهوه ای متمایل به قرمز، و یا چایی رنگ باشد. این حالت در اصطلاح پزشکی هماچوری آشکار نامیده می شود.

گاهی اوقات وجود خون در ادرار توسط چشم غیر مسلح قابل مشاهده نبوده و وجود گلبول های قرمز خون تنها از طریق انجام آزمایش و در آزمایشگاه تشخیص داده می شود. به این نوع از خون در ادرار هماچوری میکروسکوپی گفته می شود. این نوع از خون در ادرار معمولا زمانی کشف می شود که نمونه ادرار فرد در آزمایشگاه مورد آزمایش قرار گیرد.

ممکن است خون در ادرار بدون هیچ نشانه ی دیگری رخ بدهند اما برخی از علل زمینه ای خون در ادرار علاوه بر این علامت، علائم دیگری را نیز به وجود می آورند که این علائم می توانند از متوسط تا پیشرفته متغیر باشند. برخی از این علائم عبارتند از:

  • عفونت مثانه (سیستیت حاد): در بزرگسالان، عفونت مثانه معمولا باعث سوزش و یا درد در هنگام ادرار کردن می شود. نوزادان مبتلا به عفونت مثانه ممکن است با علائمی مانند تب، تحریک پذیری و بی اشتهایی مواجه شوند. این بیماری در کودکان بزرگتر ممکن است باعث تب، سوزش و درد در هنگام ادرار، فوریت در تخلیه و درد در قسمت پایین شکم شود.
  • عفونت کلیه (پیلونفریت): علائم آن عبارتند از تب، لرز، درد پهلو که ممکن است شبیه به کمر درد باشد.
  • سنگ کلیه: علائم سنگ کلیه ممکن است شامل شکم درد و و یا درد در لگن باشد.
  • بیماری های کلیوی: علائم بیماری های کلیوی ممکن است شامل مواردی مانند ضعف، فشار خون بالا، ورم بدن از جمله پف کردن اطراف چشم باشند.

علل خون در ادرار چه چیزهایی هستند؟

علل شایع خون در ادرار عبارتند از:

  • عفونت مثانه یا کلیه
  • سنگ کلیه یا مثانه
  • برخی بیماری های کلیوی مانند التهاب در سیستم فیلترینگ کلیه (گلومرولونفریت)
  • بزرگ شدن پروستات و یا سرطان پروستات
  • بیماری های ارثی مانند کم خونی داسی شکل و یا بیماری کیستیک کلیه
  • برخی دارو ها مانند آسپرین، پنی سیلین، هپارین و سیکلوفسفامید
  • تومور در مثانه، کلیه و یا پروستات
  • آسیب دیدن کلیه به علت حادثه مانند تصادف و یا ورزش
  • ورزش شدید

گاهی اوقات آن چیزی که خون در ادرار به نظر می رسد در واقع خون در ادرار نبوده و به علت رنگدانه های قرمز رنگی که به علت مصرف مواد خوراکی مانند رنگ های خوراکی، داروها و یا چغندر وارد بدن شده اند به وجود می آید.

تشخیص خون در ادرار (هماچوری) چگونه است؟

ابتدا پزشک در مورد علائم و سابقه پزشکی شما سوالاتی خواهد پرسید. سپس برای شما آزمایش ادرار تجویز خواهد کرد. در این آزمایش یک نمونه از ادرار شما مورد تجزیه و تحلیل قرار خواهد گرفت.

ممکن است پزشک آزمایش خون نیز تجویز کند. اگر خون شما حاوی مقدار غیر مجازی از موادی باشد که قرار است توسط کلیه تصفیه و دفع شوند، ممکن است شما به یک بیماری کلیوی مبتلا شده باشید.

علاوه بر آزمایش ادرار و آزمایش خون ممکن است تصویر برداری پزشکی نیز الزامی شود. این تصویر برداری ها ممکن است شامل موارد زیر باشند:

  • سی تی اسکن که می تواند به تشخیص سنگ و یا تومور در کلیه و مثانه و یا سایر اختلالات مثانه، کلیه ها و حالب کمک کند.
  • سونوگرافی کلیه که در این روش به کمک امواج صوتی تصویری از ساختار کلیه بازسازی می شود.
  • IVP که یک نوع خاص از تصویربرداری از سیستم ادراری است.
  • سیستوسکوپی که شامل وارد کردن یک لوله کوچک که بر روی آن یک دوربین تعبیه شده است از طریق مجرای ادراری به داخل مثانه می شود. ممکن است به کمک این روش به منظور تشخیص سلول های غیر طبیعی و یا سرطانی از سیستم ادراری نمونه برداری انجام شود.
  • نمونه برداری از کلیه ها که در این روش یک نمونه ی کوچک از بافت کلیه ها از بدن خارج شده و برای تشخیص بیماری های کلیوی زیر میکروسکوپ مورد بررسی قرار می گیرد.

درمان خون در ادرار (درمان هماچوری) چگونه است؟

درمان خون در ادرار در واقع درمان علت زمینه ای آن است. بعد از طی مراحل درمان علت زمینه ای، پزشک برای بررسی مجدد ادرار شما، برایتان آزمایش ادرار تجویز خواهد کرد. اگر هنوز شما با خون در ادرار مواجه هستید ممکن است پزشک برایتان آزمایش های بیشتری را تجویز کند و یا اینکه شما را به یک متخصص اورولوژیست ارجاع دهد.

معمولا درمان خاصی مورد نیاز نیست مگر اینکه یک عامل زمینه ای جدی باعث بروز هماچوری شده باشد.

اگر هیچ عامل زمینه ای یافت نشد ممکن است پزشک از شما بخواهد که سه تا شش ماه دیگر (بسته به شرایط فرد) دوباره به وی مراجعه کنید تا این موضوع دوباره مورد بررسی قرار بگیرد، علل خصوص اگر شما در معرض عوامل سرطان زایی مانند سن بالاتر از 50 سال، سیگار کشیدن و یا قرار داشتن در معرض مواد شیمیایی صنعتی خاصی قرار داشته باشید.

منبع: WebMD