پولیپ و سرطان روده بزرگ و مقعد (کولورکتال)


سرطان روده بزرگ و مقعد (کولورکتال) چیست؟

سرطان روده بزرگ و مقعد (کولورکتال) سومین علت عمده مرگ و میر ناشی از سرطان، در مردان و زنان است. این سرطان از مخاط داخلی روده بزرگ به وجود می آید. ممکن است این سرطان در آخرین بخش روده بزرگ که به آن مقعد (رکتوم) گفته می شود به وجود بیاید.

متاسفانه اکثر تومور های سرطان روده بزرگ و مقعد از نوع "خاموش" هستند. آنها به آرامی رشد کرده و از خود علائمی بروز نمی دهند تا زمانی که به اندازه کافی بزرگ و خطرناک شوند. از طرفی اگر این سرطان به موقع تشخیص داده شود، خوشبختانه می توان آن را پیشگیری و یا حتی درمان کرد.

سرطان روده بزرگ و مقعد (کولورکتال) چگونه توسعه می یابد؟

معمولا سرطان روده بزرگ به عنوان "پولیپ" که یک اصطلاح غیر تخصصی است توصیف می شود. پولیپ ها اغلب غیر سرطانی هستند اما برخی از آنها می توانند سرطانی نیز باشند.

دو نوع از رایج ترین پولیپ هایی که می توانند در روده بزرگ و مقعد بروز کنند عبارتند از:

  • هیپرپلاستیک و پولیپ های التهابی: معمولا این گونه از پولیپ ها نشانه خطرناکی برای ابتلا به سرطان نیستند. با این حال پولیپ های هیپرپلاستیک بزرگ (به ویژه اگر در راست روده باشند) ممکن است خطرناک باشند و باید به طور کامل از بین بروند.
  • آدنوم و یا پولیپ آدنوماتوز: این نوع پولیپ اگر درمان نشود می تواند به سرطان روده بزرگ تبدیل شود.

اگرچه بیشتر پولیپ های روده بزرگ سرطانی نمی باشند اما تقریبا تمامی سرطان های روده بزرگ و مقعد از یک چنین پولیپی آغاز می شوند.

ممکن است سرطان روده بزرگ از سلول های غیر طبیعی موجود در جداره روده بزرگ و راست روده به وجود بیاید. این سلول های غیر طبیعی را دیسپلازی می نامند و معمولا در افرادی که به برخی از بیماری های التهابی روده مانند بیماری کرون و یا کولیت اولسراتیو مبتلا هستند، مشاهده می شود.

عوامل خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ و معقد چه چیزهایی هستند؟

در حالی که تمام افراد می توانند به این سرطان مبتلا شوند اما این سرطان در بین افراد بالای 50 سال شایع تر است. عوامل خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ عبارتند از:

  • سابقه شخصی و یا خانوادگی ابتلا به سرطان روده بزرگ و یا پولیپ
  • رژیم های غذایی شامل مقدار بسیار بالای گوشت قرمز و گوشت های فرآوری شده
  • بیماری های التهابی روده (مانند کولیت اولسراتیو و یا کرون)
  • چاقی
  • شرایط ارثی مانند پولیپ آدنوماتوز خانوادگی
  • سیگار کشیدن
  • عدم فعالیت بدنی
  • مصرف زیاد الکل
  • دیابت نوع 2

علائم سرطان روده بزرگ و مقعد (کولورکتال) چه چیزهایی هستند؟

متاسفانه ممکن است سرطان روده بزرگ بدون علائم خاصی به بیمار حمله کند. بنابراین اگر در معرض عوامل خطرزا برای این سرطان قرار دارید بهتر است با پزشک مشورت کنید.

پزشک، علاوه بر معاینه پزشکی و گرفتن شرح حالی از سوابق پزشکیتان، ممکن است برای تشخیص زودهنگام سرطان روده بزرگ و مشاهده پولیپ های اولیه برای شما آزمایش های خاصی تجویز کند.

خونریزی ممکن است از اولین نشانه های سرطان روده بزرگ باشد. اغلب تومور ها فقط مقدار کمی خونریزی دارند و نشانه های خونریزی تنها در آزمایش های شیمیایی مدفوع قابل مشاهده خواهند بود. به این نوع از خونریزی که با چشم غیر مسلح قابل مشاهده نیست، خونریزی نهان یا نهفته گفته می شود. با بزرگ تر شدن تومور ممکن است در تعداد دفعات مدفوع کردن و همچنین در قطر مدفوع تغییراتی رخ بدهد.

علائم سرطان روده بزرگ و مقعد عبارتند از:

  • تغییرات مداوم در اجابت مزاج (مانند یبوست و اسهال)
  • وجود خون بر و یا در مدفوع
  • شکم درد
  • کاهش وزن غیر قابل توضیح
  • کم خونی

اگر در روده بزرگ پولیپ به وجود بیاید چه اتفاقی می افتد؟

اگر در روده بزرگ شما پولیپ به وجود بیاید، باید برداشته شده و برای انجام آزمایش های دقیق تر به آزمایشگاه فرستاده شود. بعد از انجام آزمایش و تعیین نوع پولیپ، میزان پیگیری شما و تعداد دفعات و فاصله های زمانی مراجعه به پزشک برای انجام معاینات بیشتر به شما گفته می شود.

درمان سرطان روده بزرگ و مقعد چگونه است؟

اکثر پولیپ های روده بزرگ در طول یک کولونوسکوپی معمولی برداشته می شوند و برای انجام بررسی های بیشتر به آزمایشگاه فرستاده می شوند. سرطان ها و آدنوم های بزرگ تر به کمک عمل جراحی برداشته می شوند. اگر سرطان در مراحل اولیه تشخیص داده شود، عمل جراحی می تواند آن را درمان کند. سرطان های پیشرفته تر روده بزرگ ممکن است بسته به شرایط شما نیازمند استفاده از روش های درمانی مختلفی شود. این روش های درمانی می توانند شامل جراحی، پرتو درمانی و شیمی درمانی شوند.

پیشگیری از سرطان روده بزرگ و مقعد چگونه است؟

به طور کلی داشتن یک سبک زندگی سالم شامل نکشیدن سیگار، داشتن ورزش منظم، حفظ وزن متعادل و داشتن یک رژیم غذایی با مقدار کمی گوشت قرمز و مقدار بالایی از سبزیجات و میوه ها بهترین راه برای پیشگیری از سرطان است.

برخی از مطالعات نشان داده است که داروهای معروف به داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی ممکن است به پیشگیری از سرطان روده بزرگ و مقعد کمک کنند. البته این حالت معمولا برای بیماران مبتلا به پولیپ آدنوماتوز خانوادگی صدق می کند. با این حال این داروها می توانند عوارضی مانند خونریزی معده و یا حمله قلبی را به دنبال داشته باشند لذا معمولا از این دارو ها به عنوان یک روش پیشگیرانه از ابتلا به سرطان روده بزرگ استفاده نمی شود.

غربالگری برای تشخیص سرطان گام مهم دیگری است که باید به صورت منظم انجام شود.

افرادی که در معرض خطر بالاتری برای ابتلا به سرطان روده بزرگ قرار دارند (عوامل خطرزا در ابتدای مقاله آورده شده اند) این غربالگری ها را باید بیشتر و زود تر از سن معمول آغاز غربالگری انجام دهند. پس می توان گفت که سن شروع غربالگری و فاصله بین هر بار انجام آزمون های غربالگری بستگی به شرایط هر فرد و عوامل خطرزایی که وی را تهدید می کند دارد.

منبع: WebMD