شب کاری، یکی از عوامل پیری زودرس مغز


 

پژوهش های اخیر محققان بریتانیایی و فرانسوی نشان می دهد که 10 سال کار با شیفت های نامتعارف، به اندازه 6 سال مغز را پیرتر می کند. ترک این نوع مشاغل می تواند تا حدی این عوارض را جبران کند اما 5 سال زمان می برد تا مغز به حالت عادی خود بازگردد.

پژوهشگران می گویند، نتایج این تحقیقات می تواند برای درمان موثر اختلالات مغزی نیز مفید باشد چرا که اکثر افراد مبتلا به این عارضه ها از بی خوابی نیز رنج می برند. به صورت طبیعی، ساعات خواب انسان طوری تنظیم شده که باید در طول روز فعال باشد و در ساعات شب استراحت کند. خطر ابتلا به سرطان سینه و چاقی از عوارض شناخته شده کار بر خلاف ساعت طبیعی بدن انسان هستند، و تحقیقات انجام شده نشان می دهد که در شرایط عادی، از هر 9 زن اروپایی احتمال ابتلا به سرطان برای 1 زن وجود دارد اما در رابطه با زنانی که کار شیفتی طولانی مدت انجام می دهند، احتمال ابتلا به 2 نفر از هر 9 نفر وجود دارد.

پژوهش های اخیر گروه های تحقیقاتی دانشگاه های سوانزی بریتانیا و تولوز فرانسه که در آن حافظه، حضور ذهن و سایر قابلیت های ذهنی 3000 نفر بررسی شده، نشان داده است؛ شب کاری، تاثیر سوء بسیار زیادی بر روی سلامت و کارکرد مغز انسان می گذارد.

به طور معمول فعالیت مغز انسان با افزایش سن کاهش پیدا می کند اما تحقیقات نشان می دهد روند کاهش فعالیت مغز در افرادی که در شیفت ها و ساعات کاری نامتعارف کار می کنند، سرعت بیشتری پیدا می کند.

همچنین، این تحقیقات نشان می دهد که توانایی ذهنی افرادی که بیش از 10 سال، شب ها و در ساعات نامتعارف کار کرده اند مشابه افرادی است که 6 سال از آن ها مسن تر اند. اما خبر خوب اینکه، با ترک این مشاغل، مغز این افراد در طی 5 سال، به حالت عادی خود باز می گردد.

دکتر "فیلیپ تاکر" از اعضای هیئت پژوهشی دانشگاه سوانزی می گوید: آزمایشات انجام شده، افت چشمگیر کارکرد مغز این افراد را نشان می دهد و بدیهی است از هر 100 نفر، یک نفر برای پاسخ به سوالات و حل تمارین و معماهای پیچیده مرتکب اشتباهی می شد که پیامدهای جدی به دنبال داشت اما نمی توان گفت که این تفاوت در زندگی روزمره در چه حد خواهد بود. شب کاری یک مشکل جدی در جوامع امروزی است. البته به یاد داشته باشیم که بالاخره باید افرادی باشند تا این دست از کارها را انجام دهند. برای کاهش تاثیرات سوء شب کاری راه های مختلفی مانند تنظیم بهتر و مناسب تر ساعات کاری و انجام مرتب آزمایشات پزشکی شب کاران وجود دارد که در این آزمایشات باید واکنش مغز و قابلیت های ذهنی این افراد مورد بررسی قرار گیرد تا علائم خطرناک برای سلامتی آن ها تشخیص داده شود.

نکته جالب توجه در نتایج این تحقیقات، امکان احیا و بازسازی فعالیت مغز است و فارغ از اینکه مغز فرد در اثر شب کاری تا چه اندازه دچار کهولت شده باشد می توان به بازپروری آن امیدوار بود.

نتایج پژوهشات انجام شده در شناخت و درمان اختلالات مغزی که مانند شب کاری به الگوی خواب افراد لطمه می زند نیز موثر خواهد بود. تنظیم و بهبود الگوی ساعات خواب و بیداری افراد، اگرچه آسیب های ناشی از کهولت سلول های مغزی و عصبی را جبران نمی کند، اما عوارض ناشی از آن را بهبود می بخشد. برای مثال می توان از الگویی برای کنترل فعالیت سالمندان طی 24 ساعت در خانه های سالمندان استفاده کرد، که برای پیاده سازی این الگو به نور زیاد در روز و برخی دارو ها نیاز است.

منبع: