سنگ کیسه صفرا ، علل ،علائم و پیشگیری


تعریف بیماری

سنگ های صفرا در اثر سفت شدن ته نشین های مایعاتی که سیستم گوارش بدن تولید می کند به وجود می آیند . کیسه ی صفرا یک کیسه ی کوچک و گلابی شکل است که در سمت راست شکم شما و در زیر کبد قرار دارد . کیسه ی صفرا یک مایع گوارشی به نام صفرا تولید می کند که این مایع داخل روده ریخته می شود.

سنگ های صفرا از نظر اندازه باهم متفاوت هستند . برخی اندازه ی یک دانه ی شن هستند و برخی اندازه ی یک توپ گلف . برخی بیماران فقط یک سنگ صفرا دارند ولی برخی دیگر چندین سنگ صفرا.

بیماری سنگ صفرا در آمریکا شایع است . اغلب افرادی که دچار سنگ صفرا می شوند باید عمل جراحی شوند تا سنگ از کیسه ی صفرای آنها خارج شود . اگر سنگ صفرا علائمی را در شخص ایجاد نکند نیاز به هیچ درمانی نیست.

علائم بیماری

سنگ های صفرا ممکن است باعث ایجاد هیچ علائمی در فرد نشوند . اگر یک سنگ صفرا در مجرای صفرا قرار گیرد و باعث مسدود شدن آن شود علائمی در فرد ایجاد می شود که شامل موارد زیر می شود:

1-درد شدید و ناگهانی در قسمت بالا و راست شکم

2-درد شدید و ناگهانی در مرکز شکم و زیر استخوان سینه

3-کمردرد در بین تیغه های کتف

4-درد در قسمت راست کتف

درد سنگ صفرا ممکن است از چندین دقیقه تا چندین ساعت طول بکشد.

علل بیماری

هنوز دقیقا مشخص نیست چه چیزی باعث ایجاد سنگ های صفرا می شود ولی پزشکان گمان می کنند دلایل زیر در ایجاد سنگ های صفرا نقش دارند:

1-مایع صفرا حاوی کلسترول زیادی است . به طور طبیعی این مایع حاوی مواد شیمیایی کافی برای حل کردن کلسترولی که کبد دفع می کند است ولی اگر میزان کلسترولی که کبد دفع می کند بیش از میزانی باشد که مایع صفرا می تواند در خود حل کند کلسترول اضافی باعث ایجاد کریستال و در نهایت سنگ می شود.

2-مایع صفرا حاوی میزان زیادی بیلی روبین است. بیلی روبین یک ماده ی شیمیایی است که زمانی که گلبول های قرمز شکسته می شوند تولید می شود . یکسری شرایط خاص باعث می شود که کبد انسان بیلی روبین زیادی تولید کند این شرایط شامل  موارد زیر می شود:

1-سیروز (التهاب شدید کبد)

2-عفونت مجرای صفراوی

3-بیماری های خونی

4-کیسه ی صفرا به درستی خالی نمی شود . اگر کیسه ی صفرا به اندازه ی کافی خالی نشود. مایع صفرا خیلی غلیظ می شود و این امر باعث ایجاد سنگ های صفرا می شود.

انواع سنگ صفرا:

انواع مختلف سنگ های صفرا که داخل کیسه ی صفرا تشکیل می شوند شامل موارد زیر هستند:

1-سنگ های صفرای کلسترولی:این نوع سنگ ها شایع ترین نوع سنگ های صفرا هستند که اغلب رنگشان زرد است . این نوع سنگ های صفرا از کلسترول های حل نشده به وجود می آیند ولی ممکن است مواد دیگری هم در ساختار این سنگ ها باشد.

2-سنگ های صفرای رنگ دانه ای : رنگ این سنگ ها قهوه ای تیره یا مشکی است و زمانی به وجود می آیند که میزان بیلی روبین مایع صفرا خیلی زیاد شود.

پیش گیری

با انجام کارهای زیر خطر ایجاد سنگ های صفرا کاهش می یابد

1-هیچ وعده ی غذایی ای را حذف نکنید: سعی کنید هر روز وعده ی غذایی تان را سروقت سرو کنید . حذف یک وعده ی غذایی یا روزه گرفتن خطر ابتلا به سنگ صفرا را در شما افزایش می دهد.

2-به آهستگی وزن کم کنید:اگر می خواهید وزنتان را پایین بیاورید به آهستگی وزن کم کنید . کاهش وزن سریع خطر ابتلا به بیماری سنگ کیسه ی صفرا را در شما افزایش می دهد . مثلا خوب است در هر هفته بین 0.5 تا 1 کیلوگرم وزن کم کنید.

3-مراقب وزن خود باشید : چاقی و اضافه وزن خطر ابتلا به بیماری سنگ کیسه ی صفرا را در شما افزایش می دهد . برای رسیدن به یک وزن مناسب تلاش کنید. مثلا غذاهای کم کالری بخورید و فعالیت ورزشی داشته باشید . وقتی به وزن مناسب رسیدید حال باید سعی کنید که وزنتان را با داشتن رژیم غذایی سالم و ورزش کردن حفظ کنید.

رژیم لاغری شفاجو

منبع: MayoClinic