چه عواملی باعث اضافه وزن و چاقی می شود؟


 

عدم تعادل انرژی دریافتی و مصرفی :

عدم تعادل انرژی در کالری های دریافتی و مصرفی اغلب باعث اضافه وزن و چاقی  می شود. تعادل انرژی به معنای تعادل میان انرژی که وارد بدن می شود و انرژی که استفاده و از بدن خارج می شود است.

انرژی ورودی همان میزان انرژی و یا کالری است که شما از مواد غذایی و نوشیدنی ها دریافت می کنید و انرژی خروجی مقدار انرژی است که بدن شما برای اعمالی مانند تنفس، هضم و فعالیت فیزیکی استفاده می کند.
برای حفظ وزن متناسب، باید بین انرژی دریافتی  و انرژی خروجی تعادل برقرار باشد. این تعادل در طول زمان به شما کمک می کند که وزن مناسب داشته و آنرا حفظ کنید.

تعادل درمقدار انرژی دریافتی و انرژی مصرفی در طول زمان =  باقی ماندن در یک وزن

افزایش انرژی دریافتی  نسبت به انرژی مصرفی = افزایش وزن

کاهش انرژی دریافتی نسبت به انرژی مصرفی = کاهش وزن

اگر در طول زمان انرژی دریافتی شما بیشتر از انرژی مصرفی تان باشد دچار اضافه وزن و چاقی خواهید شد.

دلایل دیگر چاقی:

یک زندگی بدون فعالیت

بسیاری از افراد در زندگی فعالیت چندانی از لحاظ جسمی ندارند و بطور مثال اکثر وقت خود را ساعت ها در مقابل تلویزیون و کامپیوتر برای انجام کارها، تکالیف مدرسه  و اوقات فراغت صرف می کنند، در واقع اگر زمان مشاهده تلویزیون به طور مرتب بیش از 2 ساعت در روز باشد به اضافه وزن و چاقی منجرخواهد شد.

 از دلایل دیگر چاقی در زندگی امروزه می توان به استفاده از اتومبیل به جای پیاده روی، کم شدن فعالیت جسمی به علت زندگی مدرن و پیشرفت تکنولوژی و فقدان ساعت های کافی و کلاس های ورزشی در مدارس نیز اشاره کرد.

افرادی که فعالیت کمی دارند بدون شک وزنشان به مرور زمان افزایش خواهد یافت زیرا به اندازه ای که از غذا ها و نوشیدنی ها کالری دریافت می کنند به مصرف نمی رسانند در نتیجه انرژی اضافی در بدن به شکل چربی ذخیره شده و موجب افزایش وزن میگردد.

همچنین یک زندگی بدون تحرک خطر ابتلا به بیماری های قلبی و عروقی را افزایش می دهد و همینطور زمینه ساز بروز بیماری هایی از قبیل دیابت ، سرطان روده ،فشار خون بالا و دیگر مشکلات سلامتی می شود.

محیط پیرامون

محیط اطراف  و محل زندگی های ما اغلب  عادات زندگی سالم را پشتیبانی نمی کند. در واقع، ما را تشویق به چاقی می کنند! برخی از دلایل عبارتند از:

عدم وجود پیاده رو محله و مکان های امن برای تفریح و داشتن پارک منطقه، مسیرهای پیاده روی، و سالن های ورزشی مقرون به صرفه شرایط را برای فعالیت بدنی افراد مشکل می سازند .

برنامه کاری

مردم اغلب می گویند که آنها هم به خاطر ساعات کار طولانی و زمان صرف رفت و آمد زمان اینکه از نظر فیزیکی فعال باشند را ندارد.

وجود بخش های بزرگ اختصاص داده شده به  مواد غذایی

وجود بخش های بزرگ  و زیاد مواد غذایی و رستوران ها در هر مکان و در دسترس بودن فست فود هاو سوپر مارکت ها در ایستگاه های پمپ بنزین، سینماها و حتی در خانه باعث افزایش وزن می شوند. برخی از این وعده های غذایی و میان وعده ها می توانند  دو یا چند نفر را تغذیه کنند. خوردن بخش های بزرگ به معنی ورود انرژی بیش از حد به بدن  است که معمولا با فعالیت بدنی متعادل نیست.

عدم دسترسی به غذاهای سالم

برخی از افراد در مکان هایی  که غذاهای سالم مانند میوه و سبزیجات تازه در مغازه های آن جا به فروش برسد  زندگی نمی کنند و یا برای برخی افراد تهیه این غذاهای سالم بیش از حد پرهزینه هستند.

تبلیغات مواد غذایی

در تبلیغات شرکت های مواد غذایی اغلب کودکان هدف هستند. تبلیغات مواد غذایی با کالری بالا، تنقلات پرچرب و نوشیدنی های شیرین بر روی کودکان متمرکز است. این تبلیغات در نهایت به خرید مردم از این مواد غذایی با کالری بالا منجر می شود.

ژن ها و وراثت

مطالعات صورت گرفته از دوقلوهای همسان نشان می دهد که ژن تأثیر زیادی بر وزن فرد دارد. احتمال بروز اضافه وزن و چاقی در خانواده ای که خود دچار اضافه وزن هستند بیشتر از کسانی است که والدین چاق نداشته اند.

ژن های شما ممکن است بر مقدار انرژی که در بدن ذخیره میشود  تاثیر بگذارند که اگر شرایط محیطی و روش زندگی بدون تحرک نیز به این جریان افزوده شود فرد دچار چاقی می گردد.

کودکان عادات پدر و مادر خودرا اتخاذ می کنند. کودکی که پدر و مادرش به خوردن غذاهای پر کالری و غیر فعال  بودن عادت دارند احتمال چاقی اش زیاد خواهد  بود. با این حال، اگر در خانواده مواد غذایی سالم و فعالیت بدنی تصویب شده باشد  شانس کودک در اضافه وزن یا چاقی کاهش می یابد.

وضعیت سلامت بدن

برخی از مشکلات هورمونی می تواند باعث اضافه وزن و چاقی شود  مانند کم کاری غده تیروئید (هیپوتیروئیدیسم) سندرم کوشینگ، سندرم تخمدان پلی کیستیک و (PCOS)

کم کاری تیروئید

یک بیماری است که در آن غده تیروئید به اندازه کافی هورمون تیروئید تولید نمی کند. فقدان هورمون تیروئید، باعث کاهش سرعت سوخت و ساز بدن شما و باعث افزایش وزن می شود. شما همچنین احساس خستگی و ضعف خواهید داشت.

سندرم کوشینگ

وضعیتی است  که در آن غدد فوق کلیوی بدن هورمون کورتیزول را بیش ار حد تولید می کند. اگر فرد برخی از داروها را با دوز بالا برای مدت طولانی مصرف کند، مانند پردنیزولون، این سندرم ممکن است ایجاد شود.

در افرادی که اضافه وزن آن ها به دلیل سندرم کوشینگ است  چاقی تنه بالایی بدن، صورت میگیرد، چربی در اطراف گردن و بازوها زیاد شده و پاها لاغرند.

PCOS

یک بیماری است که  بر روی   حدود 5-10 درصد از زنان در سن باروری تاثیر می گذارد. زنانی که سندرم تخمدان  پلی کیستیک دارند اغلب چاق هستند، رشد موهای اضافی، و مشکلات تناسلی و دیگر مسائل مربوط به سلامت از جمله عوارض این بیماری است. این مشکلات توسط سطوح بالای هورمون آندروژن ایجاد می شود.

داروها

برخی از داروها ممکن است باعث افزایش وزن شوند. این داروها شامل برخی کورتیکواستروئیدها، داروهای ضد افسردگی و داروهای تشنج می باشند.

این داروها می تواند میزان سوزاندن کالری را کاهش دهد. همچنین ممکن است سبب افزایش اشتها و نگهداری آب اضافی در بدن شوند همه این عوامل می تواند منجر به افزایش وزن گردد.

شرایط روحی

برخی از افراد به خوردن بیش از حد معمول در زمانی که بی حوصله و یا خشمگین اند عادت دارند. با گذشت زمان، این پرخوری منجر به افزایش وزن و چاقی می شود.

سیگار کشیدن

برخی از افراد زمانی که کشیدن سیگار را ترک می کنند دچار افزایش وزن می شوند  یک دلیل آن این است که مواد غذایی اغلب بعد از ترک سیگار طعم و بوی بهتری دارند!

دلیل دیگر این است که چون نیکوتین نرخ سوخت و ساز بدن را افزایش می دهد، بنابراین شما با قطع کشیدن سیگار کالری کمتری می سوزانید. با این حال، سیگار کشیدن خطرات جدی برای سلامتی دارد، و ترک آن از افزایش وزن ممکن است مهم تر باشد.

سن

همانطور که شما مسن تر می شوید ، تمایل به از دست دادن عضلات، به خصوص اگر شما کمتر فعال هستید بیشتر می شود. از دست رفتن عضلات می تواند باعث کاهش سرعت متابولیسم شود اگر شما مقدار کالری مصرفی خود را کاهش ندهید ممکن است به اضافه  وزن دچار شوید.

افزایش وزن در زنان میانسال بیشتر است و عمدتا به دلیل شیوه زندگی در پیری بوده و البته یائسگی هم نقش دارد. بسیاری از زنان در طی یائسگی وزن به اضافه می کنند و چربی بیشتری در اطراف کمر شان جمع می شود.

بارداری

در دوران بارداری، زنان برای حمایت از رشد نوزادان خود باید وزنشان را کمی افزایش دهند. پس از زایمان، برخی از زنان خیلی به سختی به از دست دادن این وزن اضافه فائق می آیند که ممکن است به اضافه وزن یا چاقی منجر شود، به ویژه پس از چند حاملگی.

کمبود خواب

تحقیقات نشان می دهد که کمبود خواب خطر ابتلا به چاقی را افزایش می دهد. به عنوان مثال، یک مطالعه از نوجوانان  نشان داد که با هر یک ساعت کم خوابیدن، احتمال چاقی آن ها بالا می رود. کمبود خواب خطر ابتلا به چاقی در گروه های سنی دیگر را نیزافزایش می دهد.

افرادی که ساعات خواب کافی کم تری  دارند نیز به نظر می رسد ترجیح می دهند غذاهایی با کالری و کربوهیدرات بالاتر مصرف کنند که می تواند به پرخوری، افزایش وزن و چاقی منجر شود.

خواب به  حفظ توازن مناسب از هورمون هایی که باعث احساس گرسنگی در شما می شوند(گرلین و لپتین) کمک می کند هنگامی که شما خواب کافی نداشته باشید، سطح هورمون گرلین بالا می رود و سطح  هورمون  لپتین پایین می آید. این باعث می شود شما احساس گرسنگی بیشتری نسبت به زمانی که شما خوب استراحت می کنید داشته باشید

خواب همچنین بر چگونگی  واکنش بدن به ترشح انسولین تاثیر می گذارد. انسولین هورمونی است که سطح قند خون شما را کنترل می کند. عدم خواب سطح قند خون را بالاتر از حد طبیعی نگه می دارد که ممکن است خطر ابتلا به دیابت را افزایش دهد.

 

منبع: nhlbi.nih.gov