رژیم غذایی مناسب برای بیماران دیابتی


رژیم مخصوص دیابت ، رژیمی است که به سادگی قند خون شما را کنترل می کند . در ادامه این مقاله راهکارهایی ساده مانند تغییر وعده غذایی ، اندازه گیری کربوهیدارتهای مصرفی ، برای پایین آوردن قند خون به شما ارئه می شود .

رژیم دیابت ( که نام علمی آن MNT به معنای تغذیه و دارو تراپی است ) در حقیقت به رژیمی اتلاق می شود که ، خوردن انواع مواد مغذی در اندازه های متوسط و در زمانهای کاملاً مشخص و دقیق انجام شود . بر عکس رژیمهای خیلی سخت و فشرده ، رژیم دیابت یا MNT یک برنامه غذایی بسیار سالم و مغذی است که چربی و کالری کمی دارد و بیشتر میوه ،سبزیجات و غلات کامل در آن به چشم می خورد. که حقیقتاً این برنامه غذایی برای همه افراد مناسب است . 

هدف

اگر شما مبتلا به دیابت هستید و یا در شرف ابتلا به این بیماری قرار دارید ، پزشک معالج ابتدا شما را به متخصص تغذیه معرفی می کند تا او با یک برنامه غذایی و MNT به کنترل قند خون شما و وزن شما کمک کند . زمانی که کالری و چربی زیاد از حد مصرف می کنید ، بدن شما با بالا بردن میزان گلوکز خون ، واکنش ناخو شایندی از خود نشان می دهد. اگر میزان گلوکز خون دائماً تحت نظر نباشد ، می تواند مشکلات زیادی برای شما ایجاد کند، مانند قند خون بسیار بالا  ( ازدیاد قند خون ) ، بیماریهای مزمن مانند : آسیبهای عصبی ، کلیوی و قلبی . انتخاب غذاهای سالم و مراقبت از عادتهای خوردن ،میتواند کمک مناسبی در کنترل میزان گلوکز خون باشد و آن را در سطح نرمال نگه دارد. 

در افراد مبتلا به دیابت نوع دوم ، کاهش وزن ، پایین آمدن قند خون را آسانتر می کند و فواید بسیار دیگری هم دارد. اگر لازم است که وزن خود را کم کنید ، برنامه غذایی MNT ، یک برنامه بسیار سازمان یافته و مغذی برای رسیدن به هدف سلامتی شما است. 

جزییات رژیم مخصوص دیابت

یک متخصص تغذیه می تواند بر اساس هدف ، ذائقه غذایی و شیوه زندگی شما، یک رژیم مناسب را برایتان برنامه ریزی کند و اطلاعات ارزشمندی در جهت تغییر عادات خوردن به شما ارائه دهد. 

غذاهای پیشنهادی: 

کالری غذاهایی که می خورید را بشمارید و از غذاهای زیر استفاده کنید : 

  •  کربوهیدراتهای سالم : در زمانی که هضم غذا در حال انجام است ، قندها ( کربوهیدارتهای ساده ) و نشاسته ( کربوهیدراتهای پیچیده ) به گلوکز در خون تبدیل می شود. سعی کنید ازکربوهیدارتهای سالم مانند انواع میوه ها ، سبزیجات ، غلات کامل ، حبوبات ( لوبیا ، نخود و عدس ) و لبنیات کم چرب استفاده کنید. 
  • غذاهای با فیبر بالا : فیبر رژیمی ، تمام قسمتهای غذاهای گیاهی را شامل می شود که بدن شما نمی تواند جذب و هضم کند . فیبر می تواند احتمال ابتلا به  بیماریهای قلبی و عروقی و قند خون را پایین بیاورد. غذاهای با فیبر بالا شامل سبزیجات ، انواع میوه ، آجیل ، حبوبات ، گندم کامل و سبوس گندم می شود . 
  • ماهی : حداقل دو بار در هفته ماهی بخورید . ماهی جایگزین بسیار مناسبی برای گوشتهای چرب است . برای مثال : ماهی کد ، تن ، هالیبوت چربی بسیار کمی دارند و چربی اشباع نشده و کلسترول آن نسبت به گوشت قرمز و انوع ماکیان بسیار کمتر است . ماهی هایی مانند سلمون ، تن ، ساردین ، ماکرل و بلوفیش سرشار از اومگا ٣ هستند که با پایین آوردن تری گلیسیرید خون ( نوعی چربی خون ) ، قلب را سالم نگاه می دارد. بهتر است ماهی را به صورت سرخ شده نخورید و از خوردن ماهی هایی که جیوه زیادی در خود دارند، مانند : تایل ماهی ، شمشیر ماهی و شاه ماکرل خودداری کنید . 
  • چربیهای مفید : غذاهای حاوی چربیهای اشباع نشده مانند آووکادو ، بادام، گردو ی آمریکایی، گردو ، زیتون ، و روغن کانولا به پایین آمدن کلسترول کمک می کنند . گرچه در خوردن این نوع مواد غذایی هم نباید زیاده روی کنید . 

غذاهایی که در رژیم دیابت از خوردن آنها باید پرهیز کنید 

دیابت خطر بیماریهای قلبی و سکته های مغزی را افزایش می دهد ، که این امر به دلیل ضخیم شدن دیواره رگها اتفاق می افتد. غذاهایی که در زیر نام آنها را می آوریم ، در این رژیم باید پرهیز شوند : 

  • چربیهای اشباع شده : لبنیات پر چرب و پروتئینهای حیوانی مانند گوشت چرخ کرده ، سوسیس و کالباس حاوی چربیهای اشباع شده هستند. بیش از ٧٪کالری روزانه خود را از چربیهای اشباع شده دریافت نکنید . 
  • چربیهای ترانس : این نوع چربی در اسنکها ، غذاهای کارخانه ای ، مارگارینها یافت می شود ، که به شدت باید پرهیز شود . 
  • کلسترول : لبنیات پرچرب ، پروتئین های حیوانی پرچرب ، زرده تخم مرغ ، صدف ، جگر ، و سایر اعضاء بدن حیوانات شامل کلسترول می شوند . بیش از ٣٠٠ میلی گرم در روز ، کلسترول مصرف نکنید . 
  • سدیم : روزانه کمتر از ٢٣٠٠ میلیگرم مصرف کنید . 

برنامه ریزی : 

چند راه برای رسیدن به رژیم مناسب بیماری دیابت وجود دارد. به کمک یک متخصص تغذیه شما می توناید به رژیم مناسب شرایط بدنی خود دست پیدا کنید . 

  •  اندازه گیری کربوهیدراتها: از آنجایی که کربوهیدراتها مستقیماً به گلوکز خون تبدیل می شوند ، بیشترین تاثیر را در بالا رفتن قند خون دارند. باید سعی کنید هر میزان کربوهیدارت که روزانه در رژیم خود دارید را راس همان زمان روز قبل بخوربد ، خصوصاً اگر شما انسولین تزریق می کنید و یا داروی دیابت دیگری مصرف می کنید . در غیر این صورت ممکن است قند خون شما بالا یا پایین شود . متخصص تغذیه به شما آموزش می دهد  تا وعده های غذایی خود را از نظر مواد  موجود در آنها اندازه بگیرید و چگونه اطلاعات روی بسته های غذایی را بخوانید و چگونه میزان کربوهیدارتهای مصرفی خود را اندازه گیری کنید . اگر انسولین تزریق می کنید ،دکتر به شما می آموزد که چه میزان کربوهیدرات در وعده غذایی و یا اسنک می تواند جایگزین انسولین شود. 
  • سیستم لیست غذاها : متخصص تغذیه ممکن است به شما ، تهیه لیست غذا و اسنک را پیشنهاد دهد. لیست غذاها بر اساس کربوهیدراتها ، منابع پروتئینی و چربیها طبقه بندی می شوند . در این روش یک وعده غذایی " انتخاب " نام دارد. در هر طبقه غذایی ، " انتخابها " به یک میزان مشخص شده اند و به یک اندازه گلوکز را تحت تاثر قرار می دهند . برای مثال برای وعده نشاسته ، شما می توانید یا نصف یک ذرت را میل کنید و یا یک سوم فنجان پاستا را برای انتخاب خود استفاده کنید . 
  • شاخص قند خون : برخی افراد دیابتی ، برای انتخاب غذا ، خصوصاً کربوهیدارت از شاخص قند خون استفاده می کنند . غذاهای با شاخص قند بالا بیشتر از غذاهای با شاخص قند پایین ، گلوکز را در خون بالا می برند. برای مثال برنج و نان سفید شاخص قند بالایی به نسبت برنج قهوه ای و نان دارند . و معمولاً بهتر از. غذاهای فرآوری شده هستند . اما عذاهای با شاخص قند پایین لزوماً سالمتر نیستند ، مثلاً پروتئینهای چرب ، فند کمی دارند اما انتخاب سالمی نیستند . 

یک منوی نمونه 

برنامه غذایی شما باید بر اساس وزن و میزان فعالیت روزانه شما باشد . برنامه نمونه زیر برای فردی طراحی شزه که روزانه بین ١٢٠٠ تا ١٦٠٠ کالری انرژی نیاز دارد: 

صبحانه : پن کیک با آرد گندم کامل یا مافین ، یک میوه یا سه چهارم فنجان از انواع توت ها ، ١٥٠ گرم ماست وانیلی 

ناهار : نان با پنیر و سبزی ، یک سیب متوسط با دو قاشق غذا خوری کره بادام . 

شام : بیف استراگانف ، نصف فنجان هویج ، سالاد با اسفناج ، نصف گوجه فرنگی ، یک چهارم فنجان فلفل دلمه ، دو قاشق چای خوری روغن زیتون و سرکه قرمز 

میان وعده : یک پرتغال ، نصف فنجان پنیر کم چرب و یا کیک برنجی 

 

طبق برنامه غذایی رفتار کردن ، بهترین راه برای کنترل قند خون و جلوگیری از عواقب آن است . و اگر نیاز به کم کردن وزن دارید ، حتماً آن را به هدف خود بیافزایید . رژیم مخصوص دیابت به دلیل ارائه انواع سبزی و میوه ، نه تنها در کاهش قند خون به شما کمک می کند ، بلکه از سرطان و بیماریهای قلبی و عروقی نیز جلوگیری می کند . مصرف لبنیات کم چرب خطر پوکی استخوان در آینده را کاهش می دهد . 

اگر دچار دیابت هستید ، حتماً به پزشک و متخصص تغذیه خود کمک کنید تا بهترین برنامه را برایتان تهیه کنند و طبق آن عمل کنید . اگر از دستورات غذایی داده شده ، سر پیچی کنید خطر بالا و پایین شدن قند خون شما زیاد می شود و مشکلات جبران ناپذیری را به همراه خواهد داشت . 

منبع: mayoclinic